Γλαύκωμα και εγκυμοσύνη: οδηγός διαχείρισης

Γλαύκωμα και εγκυμοσύνη: οδηγός διαχείρισης Γλαύκωμα και εγκυμοσύνη: οδηγός διαχείρισης

Αν και δεν είναι συχνό, το γλαύκωμα στην εγκυμοσύνη παρουσιάζει σημαντικές προκλήσεις στη διαχείρισή του, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια των αντιγλαυκωματικών φαρμάκων για το έμβρυο. Έχω ξαναγράψει και παλαιότερα για το θέμα, αλλά με αφορμή ένα σχετικό επιστημονικό άρθρο που διάβασα πρόσφατα θεώρησα χρήσιμο για τυχόν ενδιαφερόμενες γυναίκες αλλά και συναδέλφους οφθαλμιάτρους να παραθέσω τα ακόλουθα σημεία σχετικά με τη χρήση αντιγλαυκωματικών φαρμάκων στην εγκυμοσύνη και στο θηλασμό:

Πρώτο τρίμηνο κύησης: Ιδανικά αποφυγή κάθε αντιγλαυκωματικού φαρμάκου, καθώς το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης είναι καθοριστικό για την οργανογένεση του εμβρύου. Αν πρέπει οπωσδήποτε να χορηγηθεί κάποιο φάρμακο, τότε η βριμονιδίνη θεωρείται η σχετικά ασφαλέστερη επιλογή και δευτερευόντως οι β-αποκλειστές. Από τους β-αποκλειστές θεωρητικά ασφαλέστερη είναι η βηταξολόλη λόγω της επιλεκτικής δράσης της στους β1-υποδοχείς.

Δεύτερο τρίμηνο: Τα παραπάνω φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στο δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης ταυτόχρονα με τακτική παρακολούθηση της ανάπτυξης του εμβρύου και του εμβρυϊκού καρδιακού ρυθμού. Για τα ανάλογα προσταγλανδίνης, αν και δεν υπάρχουν ακράδαντες αποδείξεις ότι προκαλούν πρόωρο τοκετό, οι συγγραφείς του άρθρου συνιστούν να αποφεύγονται αν είναι δυνατόν.

Τρίτο τρίμηνο: Η βριμονιδίνη πρέπει να διακόπτεται προς το τέλος της κύησης, γιατί εγκυμονεί κίνδυνο καταστολής του νευρικού συστήματος του εμβρύου και άπνοιας. Σε αυτή την περίοδο σχετικά πιο ασφαλή φάρμακα είναι οι β-αποκλειστές (προσοχή στον εμβρυϊκό καρδιακό ρυθμό!) και οι τοπικοί αναστολείς καρβονικής ανυδράσης.

Λοχεία-Θηλασμός: Τα ανάλογα προσταγλανδίνης θεωρούνται ασφαλή για το νεογνό. Οι β-αποκλειστές και οι αναστολείς καρβονικής ανυδράσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν, εκτός και αν το νεογνό έχει καρδιακό πρόβλημα.

Γενικά συνιστάται σε όλες τις έγκυες που χρησιμοποιούν αντιγλαυκωματικές σταγόνες να κλείνουν με το δάκτυλό τους το δακρυϊκό πόρο για 1-2 λεπτά μετά την ενστάλαξη της σταγόνας, προκειμένου να μειωθεί η συστηματική απορρόφηση του φαρμάκου στο αίμα.

Όσον αφορά τα παρασυμπαθομιμητικά φάρμακα, αυτά γενικά αντενδείκνυνται στην εγκυμοσύνη.

Εναλλακτικές και ασφαλείς επιλογές αντί των φαρμάκων για την αντιμετώπιση του γλαυκώματος είναι το laser (πχ. επιλεκτική τραμπεκουλοπλαστική με laser ή διοδικό laser μικροπαλμών). Αν θεωρηθεί απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση, τότε αυτή θα πρέπει να γίνει χωρίς τη χρήση αντιμεταβολιτών και η έγκυος θα πρέπει να βρίσκεται σε πλάγια θέση στο χειρουργικό κρεβάτι, για να αποφευχθεί πίεση στα μεγάλα αγγεία της κοιλιακής χώρας.

Βιβλιογραφία
Mathew S et al. Management of Glaucoma in Pregnancy. J Glaucoma 2019;28:937–944.

Πώς αναπτύσσεται η όραση σε βρέφη και παιδιά
Νέα θεραπεία για την εκφύλιση ωχράς κηλίδας προ τω...
Κληση

Αχιλλέας Μάνδαλος

Κάντε κλίκ στα παρακάτω κουμπιά κι ακολουθήστε μας ...